In 2060 zou de helft van de gezinnen uit singles bestaan. De woningmarkt volgt die trend, waardoor de klassieke viergevelwoning terrein verliest ten gunste van kleinere en collectieve woonvormen. Hoe vermijd je als eigenaar de addertjes onder het gras en een afspraak in de rechtbank?
Nieuwe appartementsgebouwen rijzen als paddenstoelen uit de grond, ook buiten de stad. Oude blokken worden gerenoveerd om nieuwe bewoners te huisvesten, terwijl alternatieve concepten als co- housing in de lift zitten. Niets dan blije gezichten bij kersverse eigenaars die zo vorm geven aan die baksteen in de maag en er hun thuis van maken.
Van hoera naar heibel
“Die mensen zijn er zich op dat moment vaak te weinig van bewust dat ze ook mede-eigenaar worden van een gebouw, dat ze samen met misschien wel tota|e vreemden moeten beheren”, zegt Astrid Clabots, die na een jarenlange ervaring bij twee associaties in 2017 haar eigen advocatenkantoor startte, gespecialiseerd in appartementsrecht. “Die nichemarkt boeit mij al langer, niet enkel vanuit juridisch maar ook maatschappelijk en sociologisch oogpunt.” In haar boek ’Heibel in het appartements gebouw’ (2008} bundelde ze al tips en adviezen rond het appartementsrecht.
Mede-eigendom brengt een aantal verantwoorde|ijkheden mee, waarvan kosten aan gemeenschappelijke delen als lift of trappenhuis de meest gekende zijn. Clabots signaleert dat het veel verder gaat: “Er is effectief het onderhoud van nieuwe blokken. Ons land telt bovendien veel oude appartementsgebouwen waarvoor de kosten steeds hoger oplopen en die na verloop van tijd een grondige renovatiebeurt nodig hebben. Aangezien niet iedereen daar bij de ontvangst van de sleutels aan denkt, zorgt dat voor onverwachte facturen, commotie, fricties, blokkeringen en zelfs juridische geschillen onder mede-eigenaars, terwijl het vast- goedpatrimonium verloedert.”
Van heibel naar hulp
De Limburgse advocate juicht dan ook de wijzigingen in het appartementsrecht van 2018 toe omdat die een aantal elementen eenvoudiger uitleggen en vooral een aangepaste mentaliteit beogen. Er komt een betere balans tussen een eigenaar die bijvoorbeeld om financiële redenen niet plots een bedrag kan op hoesten en het ruimere maatschappelijke belang. ”Zo is er bij bepaalde beslissingen voortaan geen 3/4e maar een 2/3e meerderheid nodig en moeten mede-eigenaars een spaar pot aanleggen om eventuele werken te financieren.”
Mede-eigendom wordt in de praktijk duurder en krijgt steeds meer de allures van een echte vennootschap, met discussies die voor de rechtbank eindigen. “Het is onze ambitie om eigenaars, zowel de ceo met een appartement aan de kust als een lokale inwoner van de dorpstraat, op een creatieve manier van onderuit te bereiken, bijvoorbeeld via nieuwsbrieven en voordrachten. We bieden procedurebijstand maar de stap naar de rechtbank is door bemiddeling vaak te vermijden en er zijn financiële oplossingen voor wie het moeilijker heelt”, stelt Clabots, die prat gaat op de flexibiliteit van haar driekoppige team en naast meer aanwezigheid op de groeiende Waalse markt een vaste poot in Oostende opstart.